Datowanie: 1927

Miejsce powstania: Sandomierz

Technika i materiał: atłas, nici, farba, haft

Wymiary: 145 × 140 cm

Pozyskanie: dar NN, 1970 r.

Awers zdobi tło wykonane z czerwonego atłasu o wzorze żakardowym z motywami roślinnymi. W centralnej części duża, haftowana aplikacja przedstawiająca białego orła w koronie, stylizowanego zgodnie z formą godła II Rzeczypospolitej. Orzeł wykonany haftem wypukłym, nićmi białymi i srebrzystymi; korona podkreślona złotą nicią. Wokół orła napis w układzie łukowym i prostym, wykonany białą nicią: „PAŃSTWOWE SEMINARJUM NAUCZYCIELSKIE ŻEŃSKIE W SANDOMIERZU 1927 r.”

Tło rewersu wykonano z kremowego atłasu o żakardowym wzorze roślinnym. W centrum umieszczona duża aplikacja o kształcie ośmiopromiennej formy gwiaździstej, obrzeżona złotą taśmą. Wewnątrz aplikacji znajduje się malowany wizerunek Matki Boskiej z Dzieciątkiem w typie hodegetrii, z koronami na głowach postaci. Tło obrazu złocone, dekorowane nimbami i ornamentami. Sztandar reprezentuje typowy dla okresu II RP model sztandaru szkolnego, łączącego treści państwowe z religijnymi, co odpowiada ówczesnemu charakterowi seminariów nauczycielskich.

Sandomierz w okresie międzywojennym pełnił rolę ważnego ośrodka oświatowego regionu. W mieście funkcjonowały różne typy szkół średnich, wśród których szczególne miejsce zajmowało utworzone w 1919 r. Państwowe Koedukacyjne Seminarium Nauczycielskie wraz ze Szkołą Ćwiczeń. W 1924 r. placówkę przekształcono w Państwowe Seminarium Nauczycielskie Żeńskie. Szkoła mieściła się w gmachu dawnego kolegium jezuickiego – Collegium Gostomianum.

Nauka w seminarium trwała cztery lata i umożliwiała zdobycie cenionego wówczas zawodu nauczyciela. Działała przy nim koedukacyjna szkoła powszechna, tzw. Szkoła Ćwiczeń, w której przyszłe nauczycielki nabywały doświadczenie praktyczne. Od klasy trzeciej hospitowały lekcje, natomiast w ostatnim roku nauki samodzielnie je prowadziły. Placówka oferowała również bogatą działalność pozalekcyjną: funkcjonował samorząd uczniowski, świetlica oraz liczne kółka zainteresowań rozwijające talenty i pasje uczennic. W 1927 r. Państwowe Seminarium Nauczycielskie Żeńskie otrzymało sztandar.

W wyniku reformy szkolnej przeprowadzonej w 1937 r. przez ministra Janusza Jędrzejowicza zlikwidowano seminaria nauczycielskie, przekształcając je w nowe typy szkół. Na bazie sandomierskiej placówki utworzono trzyletnie Państwowe Żeńskie Liceum Pedagogiczne, przeznaczone dla absolwentek miejscowego Gimnazjum Żeńskiego.

W 1951 r. Liceum Pedagogiczne wraz ze Szkołą Ćwiczeń przeniesiono do budynku dawnej Szkoły Maryjskiej przy ulicy Gołębickiej (obecnie ul. Żeromskiego). Zgodnie z decyzjami władz oświatowych, opartymi na zmianach w systemie kształcenia nauczycieli, od 1965 r. stopniowo wygaszano jego działalność, którą ostatecznie zakończono w 1970 r.

Opracowała: Karolina Gara