Ryszarda i Tomasz Krzesimowscy – „Wisior”

Datowanie: 2000

Technika: krzemień pasiasty, srebro próby 925, skóra

Wymiary: dł. 27 cm (całkowita); dł. 8 cm (zawieszka)

Muzeum Zamkowe w Sandomierzu, Nr inw.: MS-1807/s

Przekaz autorski w 2001 r.

W kolekcji biżuterii i małych form złotniczych z krzemieniem pasiastym w Muzeum Zamkowym w Sandomierzu znajdują się dzieła związanych z Sandomierzem Państwa Ryszardy i Tomasza Krzesimowskich.

Jedną z prac ich autorstwa jest wisior z krzemieniem pasiastym wykonany w 2000 r. Dość dużą zawieszkę tworzy kawałek krzemienia w kształcie łezki, jest szlifowany i polerowany. Utrzymany w jasnym kolorycie, o nieregularnych pasach w odcieniach bieli i jasnego beżu. Kamień ujęty został w srebrną, ażurową nakładkę nawiązującą modelunkiem do faktury i usłojenia krzemienia. Nakładka połączona jest srebrnym sztyftem ze skórzaną obręczą.

W latach 2001-2015 wisior był wielokrotnie prezentowany na wystawach krajowych. Przede wszystkim wystawiany był podczas kolejnych ekspozycji Sandomierskich Warsztatów Złotniczych, a także podczas wystawy towarzyszącej sesji naukowej „35 lat krzemienia pasiastego w biżuterii” w 2007 r. Warto wspomnieć także o Międzynarodowych Targach Biżuterii „Złoto-Srebro-Czas” Centrum Expo Warszawa w 2002 r. Wisior prezentowany był m.in. w Muzeum Historyczno-Archeologicznym w Ostrowcu Świętokrzyskim, Galerii Sztuki Złotniczej A. i J. Stanko, Muzeum Regionalnym w Stalowej Woli, Muzeum w Przeworsku, Muzeum Narodowym w Kielcach, Muzeum Okręgowym w Toruniu, czy Muzeum Narodowym Ziemi Przemyskiej.

Ryszarda i Tomasz (zm. 2018) Krzesimowscy

Ryszarda Paralusz-Krzesimowska ukończyła Państwowe Liceum Sztuk Plastycznych w Częstochowie na Wydziale Biżuterii. Doskonaliła się w takich dziedzinach jak gemmologia, jubilerstwo i historia sztuki. Tomasz Krzesimowski zawodu uczył się w pracowni żony. Zajmował się głównie projektowaniem biżuterii. Artyści współpracowali m.in. z Imago Artis i wiedeńską Galerią E. Theuretzbacher. To złotnicy niezwykle ważni na mapie Sandomierza. Ich Pracownia Złotnictwa Artystycznego, założona w 1981 r., znajduję się blisko Rynku, przy ulicy Opatowskiej. Klientom oferowana jest wyłącznie biżuteria autorska. Obecnie pracownie prowadzi Pani Ryszarda Krzesimowska, Pan Tomasz opuścił nas w 2018 r. Ich dzieła znajdują się zbiorach m.in. Muzeum Watykańskiego – wykonane w darze dla papieża Jana Pawła II. Artyści nie od razu zainteresowali się krzemieniem i nigdy nie zdominował on ich twórczości. Mimo to stworzyli wiele realizacji z użyciem tego kamienia, a pierwsze powstały w latach 80. Działali m.in. w ramach Festiwalu Krzemienia Pasiastego w Sandomierzu, byli również uczestnikami Sandomierskich Warsztatów Złotniczych.

W swojej biżuterii stosowali jasne, często niemal białe kawałki krzemienia, choć zdarzały się usłojenia o kontrastowych zestawieniach pasów czarnych lub szarych, ale zawsze z przewagą białego. Przeważają proste, skromne, ale niezwykle eleganckie i wyrafinowane formy oprawy, w których widać kunszt pracy złotnika. Krzemień odgrywa w ich biżuterii rolę najważniejszą, ma kusić swoim naturalnym pięknem, przyciągać i skupiać wzrok. Użyte są dość dużych rozmiarów kamienie, o organicznych, obłych, miękkich, płynnych kształtach. Widoczna jest inspiracja formami roślinnymi, nawiązującymi do secesji. W niektórych realizacjach wypracowany został niezwykły efekt optyczny i iluzyjny, łącząc w harmonijnej jedności oprawę z krzemieniem, naśladując modelunkiem fakturę i usłojenie krzemienia.

Opracowała: Renata Grzebuła – Dział Sztuki

Bibliografia:

• A. Kozicki, Zauroczeni srebrem, https://nowiny24.pl/zauroczeni-srebrem/ar/5950203, oprac. 01.06.2005.
• B. E. Wódz, Karta obiektu: Wisior, oprac. 23.07.2001.
• B. E. Wódz, II Sandomierskie Warsztaty Złotnicze Krzemień pasiasty – kamień optymizmu. Muzeum Okręgowe w Sandomierzu – 2002, Sandomierz 2002.
• B. E. Wódz, V edycja Sandomierskich Warsztatów Złotniczych Krzemień pasiasty – kamień optymizmu 8-21 października 2007, Sandomierz 2007.
• B. E. Wódz, VI Sandomierskie Warsztaty Złotnicze Krzemień pasiasty, Sandomierz 2010.
• B. E. Wódz, VIII Sandomierskie Warsztaty Złotnicze Krzemień pasiasty, Sandomierz 2007.
• M. Andrzejczak, Galeria z krzemieniem pasiastym, „Polski Jubiler”, 06/2014, https://www.polskijubiler.pl/artykul/6042/galeria-z-krzemieniem-pasiastym.html#, czerwiec 2014.
• M. Pajączkowski, I Festiwal Krzemień pasiasty – kamień optymizmu. Sandomierz. 2 września – 29 października 2011, Sandomierz 2011.
• M. Pajączkowski, II Festiwal Krzemień pasiasty – kamień optymizmu. Sandomierz. 7 września – 30 października 2013, Sandomierz 2013.
• Stowarzyszenie Twórców Form Złotniczych, Archiwum XX, red. Z. Kraska, Legnica 2011.