Autor: nieznany;

Miejsce tworzenia: Polska;

Data powstania: 30 grudnia 1906;

Tworzywo: papier;

Wymiary: 22.2 cm x 35.5 cm;

Dar od Wiesława Rusteckiego z Warszawy;

Numer inwentarzowy: MZS/L/1940.

Akt pochwalny dedykowany Konradowi Prószyńskiemu od Sandomierza i Ziemi Sandomierskiej. Wyjątkowy dokument jest spisany ręcznie, niezwykle starannie, po prawej stronie znajduje się odręczny ornament/poligrafia z wizerunkiem Bramy Opatowskiej. Tekst to pochwalno-dziękczynny wiersz, wychwalający zalety i zasługi adresata, jego zaangażowanie w rozwój pracy oświatowej. Podpis: Konradowi Prószyńskiemu Sandomierz i Ziemia Sandomierska.

Dokument zachowany dobrze mimo naddarcia po prawej stronie i u dołu.
Ciekawym może być powód przygotowania takiego wiersza, którego adresatem był Kazimierz Promyk, czyli Konrad Prószyński. To urodzony w 1851 r. wybitny pozytywistyczny działacz oświatowy, jeden z pionierów powszechnej edukacji dorosłych. Był autorem pierwszego nowoczesnego elementarza w polskiej historii (1875) oraz „Obrazowej nauki czytania i pisania” (1879), wydanej w ponad milionie egzemplarzy i uznanej w Londynie za najlepszy elementarz świata. Konrad Prószyński zmarł w wieku 57 lat – 8 lipca 1908 roku.

Nie znamy bezpośrednich jego związków z Sandomierzem, ale napisany i ofiarowany mu przez sandomierzan rękopis wiersza, oznacza, że był tu znany i doceniany. Być może ze względu na wydawane przez Prószyńskiego czasopismo oświatowe pt. „Gazeta Świąteczna”, które docierało do Sandomierza, bo zasięgiem obejmowały całe ówczesne Królestwo Polskie.

Z pewnością działalność oświatowa Konrada Prószyńskiego znalazła w naszym mieście uznanie i miłośników, którzy chcieli wyrazić swoją wdzięczność i podziw wobec jego pracy.

Ciekawostka: wnuk K. Prószyńskiego- Mieczysław jest założycielem znanego wydawnictwa Prószyński i S-ka. Prowadzi stronę internetową popularyzująca działalność przodka.

Ze zbiorów Działu Literatury Muzeum Zamkowego w Sandomierzu. Opracowała: Sylwia Radzimowska-Zasuwa – kustosz Działu Literatury