Chłop ubijający kapustę w beczce, 1977 r.
Autor: Andrzej Tkacz.
Miejscowość: Sandomierz.
Materiał: drewno lipowe.
Technika: rzeźba w drewnie.
Wymiary: wysokość całkowita 47,3 cm; podstawa 13,8 x13,4 x3,5 cm; obwód beczki 47 cm.
Zakup w 1979 r.
Nr inw. MS-490/e.
Chłop ubijający kapustę w beczce – wolnostojąca, pełnoplastyczna rzeźba figuralna o zwartej kompozycji, wykonana w drewnie lipowym przez Andrzeja Tkacza – rzeźbiarza z Sandomierza. Mężczyzna przedstawiony w ujęciu frontalnym, w pozycji stojącej, delikatnie przechylonej w lewą stronę. Centralnie umieszczony w dużej beczce klepkowej, ujętej dwiema obręczami i umieszczonej na nieregularnej, sześciobocznej podstawie. Postawa razem z beczką wykonana z jednego kawałka drewna, od strony spodniej posiada wydrążony otwór o średnicy 9 cm i głębokości 8 cm, na ściance którego widnieje nazwisko autora „TKACZ”.
Odręcznie wykonany napis złożony z powielonego nazwiska i adresu rzeźbiarza został umieszczony wokół krawędzi wydłubanego otworu. Sylwetka mężczyzny ujęta do połowy wysokości ud. Korpus bardzo delikatnie przechylony do przodu. Ręce zgięte w łokciach, zwarte z tułowiem, dłonie przysadziste, nieproporcjonalne do całej sylwetki, umieszczone na wysokości pasa koszuli. Głowa duża, twarz pociągła, z zaznaczonymi łukami brwiowymi, migdałowatymi oczami, dużym i szerokim nosem oraz gęstymi, sumiastymi wąsami, które sięgają aż do szyi. Wąsy zakrywają górną wargę ust. Małżowiny uszne odsłonięte, nadmiernie duże. Włosy krótkie, z grzywką rozchodzącą się na boki i zasłaniającą znaczną część czoła. Mężczyzna ubrany jest w długą koszulę, założoną na wypust i przepasaną w talii pasem oraz spodnie z prostymi nogawkami (widoczne tylko górne części nogawek, pas zasłonięty). Koszula posiada rozcięcie z przodu, kołnierzyk wokół szyi i długie, proste rękawy. Podczas obróbki drewna lipowego rzeźbiarz posługiwał się prostymi narzędziami – nożykiem i dłutkami, a ślady ich użytkowania widoczne są na całej płaszczyźnie pracy. Rzeźba została utrzymana w naturalnej kolorystyce drewna, na którym widnieją pojedyncze ślady wykonane ołówkiem, będące pozostałością po szkicowaniu.
Andrzej Tkacz (1913-2012) – lokalny artysta, rzeźbiarz ludowy (samouk), gawędziarz, autor wierszy. Tworzył pełnoplastyczne prace przestrzenne, płaskorzeźby o tematyce sakralnej i świeckiej (krucyfiksy, postacie świętych, figury Chrystusa Frasobliwego i Piety, postacie legendarne, historyczne itp.) . W drewnie utrwalał dzieje Sandomierza, życie codzienne jego mieszkańców. Prace bardzo często pokrywał wielobarwną polichromią. Rekonstruował drewniane elementy wystroju wnętrz kościelnych. Rzeźby artysty znajdują się w muzeach państwowych, zbiorach prywatnych i kościelnych.
Opracowała: Iwona Łukawska – kustosz Działu Etnograficznego MZS
