Muzeum Zamkowe w Sandomierzu realizuje projekt „Zamek otwarty – kompleksowa modernizacja zespołu budynków wystawienniczych i magazynowych Muzeum Zamkowego w Sandomierzu”, który otrzymał dofinansowanie w ramach działania:
FENX. 07.01 Infrastruktura kultury i turystyki kulturowej priorytet FENX. 07 Kultura Programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027
Cele projektu i działania: Przeprowadzenie prac konserwatorskich w Zamku Królewskim – głównej siedzibie Muzeum. Działanie obejmuje prace remontowo – konserwatorskie, mające m.in. na celu udostępnienie Zamku osobom z niepełnosprawnościami; Wykonanie kompleksowego remontu i adaptacji do prowadzenia działalności kulturalnej, w tym dostosowanie do obowiązujących norm, przepisów przeciwpożarowych, dostosowanie dla osób niepełnosprawnych, a także częściowa rozbudowa budynku przy ul. 15 Sierpnia należącego do zespołu poprzemysłowego zlokalizowanego w Sandomierzu (w ramach tzw. „starej piekarni”), wraz z wykonaniem nowej zewnętrznej klatki schodowej. Obiekt będzie docelowo pełnił funkcje muzealne/edukacyjno-kulturalne, magazynowe (magazyny studyjne). W ramach zadania planowany jest także remont, przebudowa i dostosowanie do wymogów ppoż. pozostałych budynków przy ul. 15 Sierpnia, które to obiekty będą pełnić funkcje techniczne.
Zakup sprzętu oraz wyposażenia niezbędnego do prowadzenia działalności programowej Muzeum: wystawienniczej (w tym utworzenie i aranżacja 6 nowych wystaw stałych), działań edukacyjnych i kulturalnych, zakupy niezbędnego wyposażenia i oprogramowania umożliwiającego pełną transformację cyfrową Muzeum, w tym dla celów cyfrowej prezentacji zbiorów oraz prowadzenia działań kulturalno-edukacyjnych online.
Konserwację 805 szt. z muzealiów w celu udostępniania ich na wystawach stałych i czasowych. Digitalizację 1083 szt. muzealiów, w celu ich udostępnienie on-line w ramach utworzonej Platformy Edukacyjnej, a także w celu wykorzystania do zajęć edukacyjno-kulturalnych online.
Podnoszenie kompetencji kadr beneficjenta – w module szkoleniowym zaplanowano 53 szkolenia, mieszczące się w zakresie obszarów tematycznych wskazanych dla FEnIKS Działanie 7.1., w których wezmą udział 42 osoby.
Prowadzenie w tracie realizacji projektu działań edukacyjnych podnoszących świadomość ekologiczną społeczeństwa, obejmujących urozmaicony cykl wydarzeń (warsztaty, spotkania).
Realizację działań i współpracy z partnerami krajowymi oraz zagranicznymi. Zaplanowana współpraca obejmuje warsztaty, konsultacje on-line, wymianę wiedzy, dobrych praktyk i doświadczeń w obszarze zarządzania dziedzictwem kulturowym.
Przeprowadzenie działań informacyjno-promocyjnych skierowanych do jak najszerszych grup docelowych, informujące o źródłach wsparcia, celach projektu, upowszechniające świadomość o wkładzie Funduszy Europejskich w realizację projektu.
Na bazie wytworzonej infrastruktury, zostanie wprowadzony nowy program działań kulturalno-edukacyjnych, mający charakter inkluzywny, antydyskryminacyjny i odpowiadający na zdiagnozowane potrzeby odbiorców, w tym osób z niepełnosprawnościami i szczególnymi potrzebami. Nowe formy kulturalno-edukacyjne będą wdrażane m.in. we współpracy z niezależnymi polskimi i zagranicznymi instytucjami i organizacjami kulturalnymi.
Projekt przyczynia się do znacznego wzrostu dostępnej i odpowiednio dostosowanej przestrzeni, w rozumieniu powierzchni użytkowej dla prowadzenia działalności z zakresu kultury, edukacji kulturalnej i aktywności społecznej – zwiększenie powierzchni udostępnionej odwiedzającym i uczestnikom wydarzeń w wyniku realizacji projektu wynosi 100%, ze względu na fakt, że obiekt przy ulicy 15 Sierpnia nie był dotąd użytkowany. Wnioskodawca jest przygotowany do realizacji projektu – posiada pełną dokumentację techniczną, niezbędne dokumenty oraz pozwolenia, które warunkują realizację inwestycji od strony formalnej i prawnej. Wszystkie posiadane decyzje są prawomocne. Wnioskodawca posiada prawo do nieruchomości objętych projektem.
Grupy docelowe, do których Muzeum Zamkowe w Sandomierzu pragnie dotrzeć z nową ofertą wystawienniczą i kulturalno-edukacyjną, są różnorodne i obejmują szerokie spektrum odbiorców. Głównym celem jest zróżnicowanie i rozszerzenie oferty kulturalnej, aby każdy, niezależnie od wieku, mógł znaleźć w niej coś dla siebie. Ważnym elementem jest także szersze włączenie osób ze szczególnymi potrzebami, w tym z niepełnosprawnościami:
1. Dzieci w wieku przedszkolnym: uczestnicy warsztatów i projektów sensorycznych opartych na archeologii, etnografii, literaturze, historii i sztuce, wykorzystujących zasadę „nauczania blokowego”, uznaną za najefektywniejszą metodę aktywizującą twórczy potencjał dzieci.
2. Dzieci w wieku wczesnoszkolnym (klasy 0-III): uczestnicy programów edukacyjnych dostosowanych do ich wieku, kładących nacisk na zabawę połączoną z nauką.
3. Dzieci w wieku szkolnym (klasy IV-VI lub V-VIII): odbiorcy bardziej złożonych treści edukacyjnych, koncentrujących się na rozwijaniu wiedzy historycznej, kulturowej i artystycznej.
4. Młodzież ze szkół ponadpodstawowych: uczestnicy programów rozszerzających wiedzę na tematy historyczne, archeologiczne, literackie i artystyczne
5. Studenci: odbiorcy bardziej zaawansowanych treści, uwzględniających głębsze badania nad historią, sztuką, literaturą oraz specyficznymi tematami archeologicznymi.
6. Dorośli – turyści indywidualni , zarówno polscy, jak i zagraniczni, odwiedzający Muzeum głównie w sezonie wiosenno-letnim (tzw. sezon wysoki). Wśród nich są osoby indywidualne oraz rodziny z dziećmi, rodzice, opiekunowie i dziadkowie.
7. Seniorzy: w tym mieszkańcy terenów wiejskich oraz słuchacze Uniwersytetów Trzeciego Wieku, którzy są ważną grupą docelową z uwagi na starzenie się społeczeństwa i rosnącą potrzebę tej grupy w zakresie integracji z kulturą.
8. Osoby ze szczególnymi potrzebami: w tej grupie znajdują się osoby z niepełnosprawnościami ruchowymi, intelektualnymi oraz osoby niesłyszące, niedowidzące i niewidome. Ponadto Wnioskodawca w ramach nowego programu wystawienniczego oraz kulturalno-edukacyjnego, zamierza rozszerzyć swoją ofertę o nowe grupy docelowe, aktywizując i angażując szersze grono odbiorców, zarówno lokalnych, jak i przyjezdnych. Kluczowym celem jest dotarcie do grup społecznych, które wcześniej nie były głównym odbiorcą działań Muzeum.
Nowe grupy docelowe w ramach rozbudowanej oferty:
9. Nauczyciele i pedagodzy: zarówno z powiatu sandomierskiego, jak i spoza niego. Muzeum planuje oferować im warsztaty, szkolenia oraz lekcje muzealne, które wspierają ich pracę dydaktyczną poprzez włączenie historii, sztuki i lokalnej kultury do programów nauczania.
10. Mieszkańcy małych miast i terenów wiejskich: odbiorcy oferty, często dotąd będące „nie-uczestnikami” kultury, z obszaru OSI Dolina Wisły, MOF Sandomierz oraz innych gmin województwa świętokrzyskiego. Muzeum będzie organizować wydarzenia i wystawy objazdowe oraz warsztaty, umożliwiając mieszkańcom tych obszarów dostęp do kultury mimo ich ograniczonego dostępu do instytucji kulturalnych.
11. Rodziny z bardzo małymi i małymi dziećmi – skierowana do tej grupy oferta obejmie programy edukacyjne i warsztaty sensoryczne, które będą dostosowane do najmłodszych uczestników, umożliwiając rodzinną integrację z kulturą i historią.
12. Dzieci i dorośli zagrożeni wykluczeniem społecznym lub kulturowym: takie jak osoby z niepełnosprawnościami lub w trudnej sytuacji społecznej, poprzez specjalnie dostosowane programy integracyjne, warsztaty oraz wydarzenia, które zwiększą ich dostęp do kultury.
13. Jednostki samorządowe i organizacje pozarządowe: w zakresie współpracy z domami kultury i organizacjami pozarządowymi w celu organizowania wspólnych projektów kulturalnych, warsztatów i wystaw, co pozwoli na dotarcie do szerszej publiczności i wzmocni lokalne inicjatywy kulturalne, budując i wzmacniając tożsamość regionalną.
Wartość projektu: 78 860 262,45 zł
Wkład Funduszy Europejskich: 49 218 453,36 zł
Dofinansowano ze środków Województwa Świętokrzyskiego (dotacja celowa zgodnie z umową): 20 478 496,00 zł
Dofinansowanie ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego (wkład własny): 6 656 465,96 zł
ZASADY PRZETWARZANIA DANYCH OSOBOWYCH
Muzeum Zamkowe w Sandomierzu uroczyście zainaugurowało projekt „Zamek otwarty – kompleksowa modernizacja zespołu budynków wystawienniczych i magazynowych Muzeum Zamkowego w Sandomierzu”, który otrzymał dofinansowanie w ramach działania: FENX. 07.01 Infrastruktura kultury i turystyki kulturowej priorytet FENX. 07 Kultura Programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027.
W dniu 8.07.2025 r. w konferencji prasowej wzięli udział: Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego – Marta Cienkowska oraz Wicemarszałek Województwa Świętokrzyskiego – Grzegorz Socha.
– To kolejna inwestycja w województwie świętokrzyskim, którą możemy realizować w ramach Funduszy Europejskich na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko – jednego z największych programów, który realizowany jest nie tylko w Polsce, ale w całej Unii Europejskiej. To również jedyny program, który ma priorytety prospołeczne i kulturalne. Dzięki temu możemy realizować tak ważne inwestycje w infrastrukturę kultury – mówiła wiceministra Marta Cienkowska. – W ten sposób wspieramy nie tylko ochronę dziedzictwa kulturowego, ale tworzymy również warunki infrastrukturalne do aktywnego uczestnictwa w kulturze i życiu społecznym. Dodatkowo wspieramy rozwój instytucji kultury i pomagamy przekształcić te instytucje w tak zwane centra aktywności społecznej.
– Działanie w Muzeum obejmuje szeroko zakrojone prace remontowo-konserwatorskie – mówił wicemarszałek Grzegorz Socha. – Na bazie zmodernizowanej infrastruktury powstanie także nowy, atrakcyjny program wydarzeń kulturalnych i edukacyjnych. Oferta będzie dostosowana do zróżnicowanych potrzeb odbiorców – od przedszkolaków po seniorów. Ważnym elementem jest także szersze włączenie osób ze szczególnymi potrzebami, w tym z niepełnosprawnościami.
– Dziękujemy bardzo reprezentantom obu naszych organizatorów. To jest niezwykle istotny moment w historii Muzeum, bo jeszcze nigdy nie mieliśmy do dyspozycji takich pieniędzy – mówił dr hab. Mikołaj Getka-Kenig, prof. PAN, dyrektor Muzeum Zamkowego w Sandomierzu. – Ten zastrzyk finansowy jest potężny w skali ogólnopolskiej. To jest dla nas ogromne wyzwanie i zakładamy jego zakończenie sukcesem. Odmieni Muzeum, odmieni Zamek, ale da nam nową przestrzeń edukacyjną, pracowniczą i wystawienniczą, czyli budynek przy ulicy 15 Sierpnia, zakupiony dzięki wsparciu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Urzędu Marszałkowskiego Województwa Świętokrzyskiego.
– To jest nasz wspólny sukces z którego jesteśmy dumni – zaznaczyła Kinga Kędziora, Główny Inwentaryzator i kierownik całego projektu. – Jest to ogromna szansa na rozwój całej instytucji, szansa na dostosowanie pomieszczeń w Zamku dla osób niepełnosprawnych.
Przewidywany koszt realizacji przedsięwzięcia to 78 860 262,45 zł, wkład środków finansowych z Funduszy Europejskich to 49 218 453,36 zł. Kwota dofinansowania z budżetu województwa to 20.478.487,13 zł, Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego przekazało na realizację projektu 6.656.465,96 zł. Projekt będzie realizowany w okresie od lipca 2025 r. do końca grudnia 2029 r.
