Polish Polish

instagram blue|     Znajdź nas na: youtube blue

previous arrow
next arrow
Slider

Krzemień pasiasty w biżuterii i małych formach złotniczych

Wielkość liter

sala krzemienSandomierz to jedyne miejsce w Polsce i na świecie, w którym gromadzi się krzemień pasiasty w biżuterii i małych formach złotniczych. Kolekcja dzieł zainspirowanych krzemieniem - miejscowym, geologicznym unikatem o niepowtarzalnym usłojeniu z piękną zawiłością linii i zadziwiającym bogactwie szlachetnej, niemal monochromatycznej palety barw - tworzona jest w Muzeum Okręgowym w Sandomierzu od 2000 roku, to jest od momentu, kiedy zaistniały Sandomierskie Warsztaty Złotnicze „Krzemień pasiasty – kamień optymizmu”. W efekcie zajęć warsztatowych pozyskiwana jest do zbiorów zarówno unikatowa biżuteria miejscowych twórców jak i wybitnych polskich artystów zajmujących się sztuką srebra, a zarazem chętnych do twórczych eksperymentów z krzemieniem. Muzealna kolekcja ma charakter otwarty, systematycznie wzbogacany nowymi nabytkami. Podobnie otwarty i zmienny kształt ma stała wystawa w renesansowo-barokowej piwnicy Zamku (od 2004). W każdym nowym układzie retrospektywnej ekspozycji dzieł, znajdziemy przykłady klasycznej biżuterii, jak i małe formy rzeźbiarskie, obiekty i instalacje, przyciągające zarówno zwolenników form tradycyjnych i użytkowych, jak i preferujących formy pozautylitarne. Wystawa to szeroki przegląd form, stylów autorskich i tendencji zdobniczych panujących we współczesnej sztuce złotniczej na przestrzeni pierwszej dekady XXI wieku. Możemy podziwiać na niej liczne prace Cezarego Łutowicza („odkrywcy” krzemienia pasiastego do zastosowań jubilerskich, Sandomierz), Ryszardy i Tomasza Krzesimowskich (Sandomierz), Mariusza Pajączkowskiego (Warszawa), Mariusza Gliwińskiego (Sopot), Barbary i Andrzeja Bielaków (Kraków), Andrzeja Pacaka (Londyn), prof. Andrzeja Szadkowskiego (ASP Łódź), prof. Andrzeja Bossa (ASP Łódź), dr Jarosława Kolca (ASP Łódź) .... i wielu innych znakomitych autorów z długiej listy uczestników Sandomierskich Warsztatów Złotniczych.

gliwTylko w Sandomierzu można zobaczyć jedyny na świecie krzemień „kraciasty”, najstarsze „ jurajskie fotografie” Sandomierszczyzny i niezwykłą bransoletę z perłą drewnianą. Tylko tu można się naocznie przekonać, jak wielkie koło zatoczyła historia krzemienia – od momentu powstania prehistorycznej siekierki, przez tysiące lat „niebytu” , aż do powrotu w 2. poł. XX w. w nowej dekoracyjnej funkcji.

 

Serdecznie zapraszamy !

Bożena E. Wódz

 

SANDOMIERZ ŚWIATOWĄ STOLICĄ KRZEMIENIA PASIASTEGO

ssskpKrzemień jest formą skały osadowej w skład, której wchodzi opal, chalcedon i kwarc. Występuje w złożach wapienia w postaci pojedynczych konkrecji, których średnica może mieć od kilku do kilkudziesięciu centymetrów. Powstał 150 milionów lat temu w morzu jurajskim.

Najładniejsza forma krzemienia pasiastego występuje w Polsce, na niewielkim obszarze Ziemi Sandomierskiej. Jest to jedyne miejsce na świecie, gdzie spotykamy tak piękną odmianę.

Pozyskiwanie krzemienia pasiastego w pradziejach przypada na okres 3900 – 1600 p.n.e.; w Krzemionkach koło Ostrowca Świętokrzyskiego funkcjonował jeden z największych w Europie, neolityczny kompleks kopalń. Olbrzymie pole górnicze liczy około pięciu tysięcy szybów.

Przez tysiąclecia rozmaite odmiany krzemienia były podstawowym surowcem służącym do wyrobu narzędzi pracy i broni. Niektóre pradziejowe siekiery wykonane z krzemienia pasiastego, nie noszą jednak śladów użytkowania. Najprawdopodobniej były to przedmioty szczególne - nobilitujące osobę, która je posiadała. Ich obecność w wyposażeniu grobów dowodzi, że przypisywano im magiczną, ochronną moc.

Po kilku tysiącach lat „zapomnienia”, w 2 poł. XX wieku krzemień powrócił do użytku w nowej dekoracyjnej funkcji, tym razem jako kamień jubilerski. Podobnie jak w neolicie, jest traktowany jako wyrób specjalnego znaczenia , posiadający niezwykłe moce i właściwości. Obecnie, powszechnie nazywany jest „kamieniem optymizmu”.

Idea zastosowania krzemienia pasiastego w biżuterii i wyrobach złotniczych zmaterializowała się w Sandomierzu - miejscu o szczególnym klimacie artystycznym i bogatych tradycjach złotniczych sięgających średniowiecza - dokładnie pół wieku po odkryciu neolitycznych kopalń w Krzemionkach. Krzemień pasiasty bardzo szybko stał się wyróżnikiem sandomierskiej sztuki srebra, najpierw artystycznej biżuterii Cezarego Łutowicza, nieco później Ryszardy i Tomasza Krzesimowskich. Z wydobyciem dekoracyjnych walorów tego specyficznego tworzywa od wielu lat zmaga się z powodzeniem jeszcze jeden Sandomierzanin – Jan Chałupczak, znakomity szlifierz wyspecjalizowany w obróbce jubilerskiej krzemienia.

Od 2000 roku Muzeum Okręgowe w Sandomierzu, wspólnie z Cezarym Łutowiczem, prowadzi cykl zajęć warsztatowo-plenerowych promujących krzemień pasiasty, a także gromadzi i eksponuje jedyną w świecie kolekcję biżuterii z tym rzadkim minerałem.

Krzemień pasiasty to najbardziej polski z kamieni. Z racji prowadzonych działań, w 2007 roku Sandomierz został ogłoszony ŚWIATOWĄ STOLICĄ KRZEMIENIA PASIASTEGO.

Bożena Ewa Wódz

 

 

1 przycisk 100latniepodleglosci

5 Bonum Publicum

9 nocleg

2 przycisk swietokrzyskietomy

6 Pamiętnik Sandomierski

10 patriotyzm

3 BIP muzeum

7 MKiDN

11 pomnikhistorii

4 tripadvisor

8 kultura dostępna

12 wystawy

Godziny otwarcia Muzeum:

Poza sezonem turystycznym
(01.10.2018 r. - 19.04.2019 r.)
Poniedziałek | 13.00 - 15.00 oprócz pierwszego w m-cu. Wstęp wolny na wystawy stałe.
Wtorek - Piątek | 9.00 - 16.00
Sobota - Niedziela | 10.00 - 16.00
 
W sezonie turystycznym 
(20.04.2019 r. - 30.09.2019 r.)
Poniedziałek | 13.00 - 15.00 oprócz pierwszego w m-cu. Wstęp wolny na wystawy stałe.
Wtorek - Niedziela | 10.00 - 18.00

Cennik biletów:

Bilet normalny (dorośli): 15zł
Bilet ulgowy (uczniowie, itp): 10zł
Bilet grupowy normalny z przew. MOS: 10zł
Bilet grupowy ulgowy z przew. MOS: 8zł
Bilet rodzinny (maks. 5 osób (2+3)): 40zł
Bilet "3w1" normalny: 30zł Muzeum Okręgowe, Brama Opatowska, Trasa Podziemna.
Bilet "3w1" ulgowy: 20zł Muzeum Okręgowe, Brama Opatowska, Trasa Podziemna.

• Zobacz pełny cennik

 

© 2018 Muzeum Okręgowe w Sandomierzu. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Łącznie ilość odwiedzin:Łącznie ilość odwiedzin:8064